Zanzibar je deo Tanzanije, ali se po istoriji, kulturi i svakodnevnom životu jasno razlikuje od kopnenog dela ove egzotične zemlje. Ostrvo su vekovima oblikovali afrički, arapski i indijski uticaji, trgovina začinima i pomorski putevi Indijskog okeana. Ta mešavina i danas se prepoznaje u jeziku, arhitekturi, hrani, običajima i načinu života stanovništva. Sa druge strane, duge peščane plaže i toplo more daju destinaciji njen prepoznatljiv tropski izgled.
Putovanje na Zanzibar spaja odmor uz okean sa upoznavanjem svahili kulture, lokalne gastronomije, prirode i slojevite prošlosti ostrva. Boravak na ostrvu tako dobija više dimenzija, od opuštanja uz more do upoznavanja lokalne kulture i tradicije.
Kameni grad kao središte trgovine i različitih kultura
Stone Town ili Kameni grad je istorijsko jezgro, jedna od atrakcija Zanzibara i mesto gde se najbolje vidi koliko su različite kulture oblikovale ostrvo. Na UNESCO listi svetske baštine nalazi se od 2000. godine, a njegov izgled čuva tragove afričkih, arapskih, indijskih i evropskih uticaja. Grad se vekovima razvijao kao važna trgovačka luka na Indijskom okeanu, kroz koju su prolazili začini, slonovača i druga roba namenjena tržištima istočne Afrike, Arabijskog poluostrva i Indije.
Kameni grad isprepletan je uskim, nepravilnim ulicama između visokih kamenih kuća. Mnoge građevine podignute su od koralnog kamena, a posebnu pažnju privlače masivna rezbarena vrata na kućama koja su jedan od simbola grada. Na njima se i danas vide arapski i indijski dekorativni motivi, dok su pojedina vrata svojim ukrasima nekada govorila i o statusu i poreklu porodice koja je živela u kući.
Tokom obilaska izdvajaju se Old Fort, najstarije utvrđenje u gradu, House of Wonders, nekadašnja ceremonijalna palata sultana, kao i područje nekadašnje pijace robova na kojem se danas nalazi Anglikanska katedrala. Važan deo istorije grada vezan je i za sultanski period, kada je Zanzibar tokom 19. veka bio jedno od glavnih trgovačkih središta ovog dela Indijskog okeana.
Ipak, Kameni grad danas nije samo istorijska celina namenjena turistima. U starim kućama i dalje se živi, u prizemljima rade male prodavnice i radionice, a ulice vode prema obali, pijacama i trgovima na kojima se svakodnevni život nastavlja u gotovo istom urbanom prostoru koji se razvijao vekovima. Šetnja ovim delom grada tako pruža neposredan uvid u kulturu i istoriju Zanzibara, ali i u način na koji se staro nasleđe uklapa u današnji život ostrva.
Zanzibar, ostrvo začina i tradicija koja i danas živi
Naziv Ostrvo začina prati Zanzibar zahvaljujući dugoj tradiciji uzgoja i trgovine karanfilićem, cimetom, biberom, muskatnim oraščićem i drugim začinima. Oni su ostavili trag i u lokalnoj kuhinji, pa su ovde začini deo svakodnevne gastronomije.
Ukoliko imate prilike obavezno posetite plantaže začina. Videćete biljke u njihovom prirodnom obliku – biber kao puzavicu, cimet pre skidanja kore ili vanilu pre nego što dobije oblik i miris poznat iz prodavnica.
Život na ostrvu van turističkih zona
Zanzibar spada u red egzotičnih destinacija ali van hotelskih kompleksa pokazuje sasvim drugačiji ritam. U manjim mestima dan počinje rano, posebno uz obalu, gde se ribari vraćaju sa mora, čamci izvlače na pesak, a sveža riba stiže do lokalnih prodavaca i restorana. U unutrašnjosti ostrva dominiraju porodične kuće, male radnje, radionice i svakodnevni poslovi koji se odvijaju daleko od turističke atmosfere rizorta.
Većina stanovništva Zanzibara pripada islamu, pa se to vidi u načinu oblačenja, dnevnom ritmu i prisustvu džamija u gotovo svakom naselju. Prilikom obilaska gradova i sela prikladno je nositi odeću koja pokriva ramena i kolena, dok su kupaći kostimi primereni plažama i hotelskim zonama.
Svahili je glavni jezik svakodnevne komunikacije, dok se engleski široko koristi u turizmu. Kratki pozdravi poput „Jambo“ ili „Asante“ često su dovoljni da se ostvari prijatniji kontakt sa lokalnim stanovništvom. Upravo u tim kratkim susretima najbolje se vidi koliko su more, vera, porodica i trgovina i dalje važni u svakodnevnom životu Zanzibara.
Nungwi i Kendwa za dane uz Indijski okean
Na severu ostrva nalaze se Nungwi i Kendwa, dva poznata mesta za odmor uz more. Ovaj deo obale razlikuje se od mnogih plaža na istočnoj strani Zanzibara jer je uticaj plime i oseke manje izražen, naročito u Kendwi.
Nungwi ima izraženiju turističku atmosferu, sa restoranima, smeštajem i polascima čamaca, dok se Kendwa često bira zbog široke peščane obale. Večernji sati donose još jednu prednost severozapadne strane ostrva – pogled na zalazak sunca nad Indijskim okeanom.
Jozani šuma i zanzibarski crveni kolobus
Jozani-Chwaka Bay jedno je od najvažnijih zaštićenih prirodnih područja na Zanzibaru. Ovaj nacionalni park se nalazi u centralnom delu ostrva. Najpoznatiji stanovnik šume je zanzibarski crveni kolobus (vrsta majmuna). Primat koji je endemičan za Zanzibar i spada među ugrožene vrste. Jozani predstavlja jedno od njegovih ključnih staništa.
Poseta ovom području nije samo prilika za posmatranje majmuna. Staze prolaze kroz gustu šumsku vegetaciju, a šire područje uključuje i mangrove, pa se u relativno kratkom obilasku vidi potpuno drugačiji pejzaž od onog uz obalu. Zvanični turistički portal Zanzibara upravo crvenog kolobusa iz Jozanija izdvaja kao jednu od karakterističnih vrsta ostrva.
Kada otputovati na Zanzibar?
Zanzibar je destinacija za putovanje u bilo koje doba godine. Temperatura je prijatna tokom cele godine i prosečno se kreće od 20 do 30 oC. Razlike između meseci najviše se odnose na količinu padavina i vlažnosti vazduha. Na ostrvu se periodično smenjuju dve kišne i dve sušne sezone.
Glavna kišna sezona, poznata kao Masika, traje od marta do maja i donosi češće i obilnije padavine. Kraći kišni period, koji se naziva Vuli, javlja se od početka novembra do kraja decembra. Kiša u tim mesecima ne znači da ceo dan prolazi uz loše vreme, jer se tropski pljuskovi često smenjuju sa sunčanim intervalima. Vegetacija je tada bujnija, a ostrvo dobija drugačiji izgled i mirniji ritam na pojedinim lokacijama.
Izbor termina najviše zavisi od toga kakav odmor putnik želi. Sušniji meseci odgovaraju onima koji planiraju više vremena na plaži i izletima, dok Masika i Vuli donose izraženiji tropski karakter ostrva i drugačiji doživljaj Zanzibara. Tokom cele godine more ostaje toplo, a kulturni sadržaji, izleti i život na ostrvu dostupni su bez obzira na sezonu. Putnici mogu da pogledaju dostupna putovanja za Zanzibar u različitim terminima i izaberu period koji najbolje odgovara njihovim planovima.
Zanzibar ostavlja snažan utisak kroz spoj autentične atmosfere, raznovrsnih iskustava i ritma koji se lako prilagođava svakom putniku. Boravak na ostrvu pruža dovoljno prostora za odmor, istraživanje i upoznavanje sredine koja dugo ostaje u sećanju. Ako birate sledeću daleku destinaciju, Zanzibar zaslužuje ozbiljno mesto među vašim planovima.
